Cây xanh, biển quảng cáo và vật bay trong bão: phòng tránh thế nào

Trong bão, phần lớn thương vong trên đất liền không đến từ gió đánh trực tiếp vào người mà từ thứ bị gió làm đổ hoặc cuốn đi: cây gãy, cột điện đổ, biển quảng cáo rơi, tôn bay, ngói rơi. Giảm thiệt hại do vật bay có hai việc: trước bão dọn hoặc buộc chặt mọi thứ rời quanh nhà, tỉa cây sát nhà; trong bão ở yên trong nhà, tránh xa cửa kính và tuyệt đối không ra đường.

Những thứ hay thành "vật bay" nhất

Gió cấp 8–9 đã đủ nhấc một tấm tôn rời, một tấm biển nhựa, một chiếc ghế nhựa. Từ cấp 11–12, gió có thể cuốn tấm lợp, ván gỗ, chậu cây cỡ vừa, mảnh mái fibro. Khi bay ở tốc độ hàng chục mét mỗi giây, một tấm tôn có mép sắc như lưỡi dao. Những thứ cần lưu ý:

• Tấm tôn, ngói, bạt che, mái hiên tạm.
• Chậu cây, giàn phơi, bàn ghế ngoài sân, thùng rác.
• Biển hiệu nhựa, biển hộp đèn, băng rôn, bảng quảng cáo ngoài trời.
• Vật liệu xây dựng trên công trường: ván cốp pha, sắt thép rời, lưới che.
• Cành cây khô, cành gãy treo lơ lửng trên tán cây.

Cây xanh quanh nhà: tỉa trước, đừng đợi đổ

Cây đổ là nguyên nhân gây hư hại nhà, đứt dây điện và tai nạn rất phổ biến sau bão ở các thành phố. Cây dễ đổ là cây tán rộng, rễ nông, trồng trong hố nhỏ trên vỉa hè, cây bị mục thân hoặc nghiêng sẵn.

Việc có thể tự làm

• Cắt bớt cành thấp, cành mọc chìa ra phía mái nhà, cửa sổ.
• Tỉa thưa tán để gió lùa qua, giảm sức cản (không chặt cụt ngọn).
• Chống cọc, buộc dây cho cây non, cây ăn trái mới trồng.
• Thu hoạch sớm quả to ở trên cao (dừa, mít) để không thành vật rơi.

Việc phải nhờ người có chuyên môn

• Cây chạm hoặc gần dây điện: báo điện lực, không tự leo cắt. Cành tươi ướt dẫn điện.
• Cây cổ thụ lớn, cây nghiêng về phía nhà: gọi đội cây xanh đô thị hoặc thợ có thiết bị.
• Cây trên vỉa hè công cộng: báo phường/xã, không tự chặt.

Biển quảng cáo, biển hiệu cửa hàng

Biển hiệu treo trên mặt tiền, đặc biệt loại khung sắt, bạt hiflex hay biển hộp mica, là thứ hay rơi nhất sau cây. Nếu bạn là chủ cửa hàng:

• Tháo bạt hiflex khỏi khung trước bão, cuộn lại. Bạt căng hứng gió như cánh buồm.
• Kiểm tra bulông neo khung vào tường; khung rỉ chân nên gia cố hoặc tháo.
• Biển hộp đèn: ngắt điện, giằng thêm dây.
• Biển đứng trên vỉa hè, kệ trưng bày: đưa vào trong.

Biển quảng cáo cỡ lớn trên nóc nhà, bên đường là công trình có thiết kế riêng, chủ biển và chính quyền có trách nhiệm kiểm tra. Người đi đường chỉ cần nhớ: trong và sau bão, tránh đi sát các biển này.

Công trường xây dựng cạnh nhà

Nếu cạnh nhà có công trình đang xây, giàn giáo, lưới che, cần trục tháp và vật liệu rời là nguy cơ lớn. Bạn có thể đề nghị chủ công trình hạ lưới che, buộc giàn giáo, gom vật liệu. Nếu thấy nguy hiểm mà không ai xử lý, báo phường/xã. Ở chính nhà mình, gom gạch, ngói, sắt thép thừa vào chỗ khuất gió và chèn chặt.

Trong bão: thứ tự ưu tiên

1. Ở trong nhà, không ra ngoài nhặt đồ bay, đuổi theo mái tôn, buộc lại cây.
2. Tránh xa cửa kính và phòng nằm ngay dưới tán cây lớn.
3. Đang đi đường: vào ngay toà nhà kiên cố gần nhất. Không trú dưới gốc cây, mái hiên tạm, chân biển quảng cáo, gầm cầu vượt có nước chảy.
4. Đang lái xe: dừng ở nơi thoáng, xa cây và cột điện, nếu có thể thì vào bãi đỗ trong nhà.

Sau bão: vật bay vẫn chưa hết

Khi gió đã ngớt, nhiều cành cây gãy vẫn treo lơ lửng trên tán, mái tôn treo trên dây điện, biển hiệu chỉ còn một chốt giữ. Những thứ này rơi xuống bất cứ lúc nào. Khi ra ngoài sau bão:

• Nhìn lên trước khi đi qua gốc cây, chân biển, mái hiên.
• Đi giữa đường thoáng nếu an toàn, tránh vỉa hè sát cây lớn.
• Không đi qua chỗ cây đổ đè dây điện. Báo điện lực hoặc gọi 114.
• Không để trẻ con chơi quanh cây đổ, đống tôn.

Góc nhìn hôm nay: cây đô thị và bài học sau những cơn bão lớn

Sau bão Yagi năm 2024, Hà Nội và Hải Phòng ghi nhận số cây xanh đổ lên tới hàng chục nghìn cây theo thống kê của các địa phương. Nhiều chuyên gia cây xanh chỉ ra những nguyên nhân quen thuộc: hố trồng chật, rễ bị bó trong bê tông vỉa hè, cây bị chặt cụt ngọn nhiều lần khiến tán mọc lại dày, giòn. Việc chọn loài cây, mở rộng hố trồng và cắt tỉa định kỳ là chuyện dài hơi của thành phố. Với mỗi gia đình, việc làm được ngay là chăm sóc mấy cây trong sân mình và báo sớm những cây nghiêng, mục ngoài vỉa hè.