Dự trữ nước uống và lương thực mùa mưa bão: bao nhiêu, loại gì, giữ sao

Dự trữ cho mùa mưa bão nên tính đủ cho cả nhà ít nhất ba ngày, tốt hơn là một tuần ở vùng hay bị chia cắt: nước uống khoảng 3–4 lít mỗi người mỗi ngày, lương thực ăn được khi không có điện, không có gas, ít cần nước nấu, cộng thêm sữa, đồ ăn riêng cho trẻ nhỏ, người già. Cách bền nhất là "trữ xoay vòng": mua dư một ít đồ ăn hằng ngày, dùng cái cũ trước, bổ sung cái mới, để kho dự trữ không bao giờ hết hạn.

Tính nhanh lượng dự trữ

Con số tham khảo, cần cộng thêm khi trời nóng, khi có người lao động nặng, trẻ bú sữa ngoài, người bệnh cần chế độ ăn riêng. Nước tắm giặt tính riêng.

Nước: trữ thế nào cho an toàn

• Nước đóng bình, đóng chai của nhà sản xuất có nhãn mác là lựa chọn đơn giản nhất. Để nơi mát, tránh nắng, kiểm tra hạn dùng.
• Tự trữ nước đun sôi để nguội trong can, bình sạch có nắp kín; dùng trong vài ngày, không để quá lâu.
• Trước khi bão vào: đổ đầy bồn nước, xô, chậu, bồn tắm để dùng cho vệ sinh, dội toilet khi mất nước máy.
• Không trữ nước trong can từng đựng hoá chất, xăng dầu, thuốc trừ sâu.

Lương thực: chọn những gì

Ăn được không cần nấu

• Bánh quy, lương khô, bánh mì khô, cơm cháy.
• Đồ hộp: cá, thịt, đậu, ngô, trái cây hộp (chọn loại nắp giật, hoặc có sẵn dụng cụ mở).
• Sữa hộp, sữa đặc, ngũ cốc ăn liền.
• Lạc, hạt điều, đậu phộng rang, chuối sấy, nho khô.
• Trái cây để lâu: chuối xanh vừa chín, cam, bưởi.

Cần nấu ít

• Gạo, mì gói, miến, phở khô, cháo ăn liền.
• Trứng (luộc chín để được lâu hơn), khoai lang, khoai tây.
• Mắm, muối, đường, dầu ăn, nước mắm, ruốc, cá khô, thịt kho mặn.

Người miền Trung, miền núi thường trữ thêm

• Gạo đủ nửa tháng, khoai sắn khô.
• Thực phẩm khô, mắm, muối mè.
• Rau dễ trồng trên gác, chậu (hành, rau thơm).

Nhiên liệu và cách nấu khi mất điện

• Bếp gas mini và vài lon gas dự phòng, dùng nơi thoáng gió.
• Bếp củi, bếp than chỉ dùng ngoài trời hoặc nơi thật thoáng, không dùng trong phòng kín vì khí CO.
• Bật lửa, diêm để trong túi chống ẩm.
• Nồi nhỏ, ấm đun nước.

Trữ xoay vòng: kho dự trữ không bao giờ hết hạn

Thay vì mua một lô đồ dự trữ rồi quên đến khi hết hạn, hãy:

1. Chọn những món nhà vẫn ăn hằng ngày (mì, đồ hộp, sữa, gạo).
2. Mua dư thêm một lượng nhỏ, đủ cho vài ngày.
3. Xếp đồ mới vào phía sau, đồ cũ ra phía trước, dùng đồ cũ trước.
4. Đầu mùa mưa bão, kiểm tra và bổ sung cho đủ.

Cách này không tốn thêm nhiều tiền, vì đồ dự trữ vẫn được ăn, chỉ là luôn có sẵn một phần dư trong nhà.

Đồ ăn riêng cho trẻ nhỏ, người bệnh

Trẻ dưới một tuổi, người già răng yếu, người tiểu đường, người phải ăn kiêng cần phần dự trữ riêng, vì đồ cứu trợ thường là mì gói, bánh mì, lương khô. Với trẻ bú mẹ, tiếp tục cho bú là an toàn nhất; với trẻ dùng sữa công thức, dự trữ đủ sữa, nước sạch đóng chai để pha, dụng cụ tiệt trùng bình. Người cần chế độ ăn đặc biệt nên hỏi bác sĩ về những món có thể dự trữ an toàn trong vài ngày không có điện. Một túi đồ ăn riêng, dán tên người dùng, giúp không bị lẫn khi cả nhà phải chia nhau khẩu phần.

Bảo quản trong mùa ẩm

• Gạo, đồ khô cho vào thùng nhựa có nắp kín, đặt trên cao, cách mặt đất phòng ngập.
• Đồ hộp phồng, móp, rỉ sét thì bỏ, không ăn.
• Kiểm tra mối mọt, chuột định kỳ.
• Nhà vùng ngập: để kho dự trữ trên gác.

Thực phẩm sau ngập lụt: khi nào phải bỏ

Nước lũ bẩn có thể chứa vi khuẩn, hoá chất. Thực phẩm đã ngâm nước lũ (trừ đồ hộp kim loại còn nguyên vẹn, có thể rửa sạch, khử trùng bên ngoài theo hướng dẫn y tế) nên bỏ. Gạo, bột, đồ khô bị ướt nước lũ không nên dùng. Thức ăn trong tủ lạnh mất điện lâu, có mùi lạ, thì bỏ (xem bài Mất điện dài ngày: giữ thực phẩm và thuốc).

Góc nhìn hôm nay: dự trữ không phải là tích trữ

Mỗi khi có tin bão lớn, có cảnh người dân đổ xô đi mua, hàng hoá cháy kệ, giá tăng. Dự trữ dần từ đầu mùa giúp tránh cảnh đó, và để lại hàng cho người cần mua gấp. Nhiều địa phương miền Trung còn có kho dự trữ lương thực, nước uống của xã, thôn cho những vùng hay bị chia cắt. Hãy hỏi xã về các điểm này, và nếu nhà có điều kiện, dự trữ thêm một ít để giúp hàng xóm khi cần.