Tủ thuốc gia đình mùa mưa bão: cần những gì và khi nào phải đi khám

Tủ thuốc gia đình mùa mưa bão nên có ba phần: thuốc dùng hằng ngày của người trong nhà (đủ một hai tuần, kèm đơn), bộ sơ cứu cơ bản (băng gạc, băng dính y tế, dung dịch sát khuẩn, nước muối sinh lý, kéo, nhíp, găng tay) và một số vật dụng hỗ trợ (nhiệt kế, oresol bù nước, khẩu trang). Tất cả cho vào hộp kín chống nước, đặt chỗ cao. Thuốc kê đơn và liều dùng luôn theo hướng dẫn của bác sĩ, dược sĩ; tủ thuốc không thay thế việc đi khám.

Vì sao mùa mưa bão cần tủ thuốc riêng

Khi bão lũ, đường tới trạm y tế, nhà thuốc có thể bị chia cắt vài ngày, nhà thuốc mất điện đóng cửa, trạm y tế quá tải. Những vết thương nhỏ khi dọn dẹp, cảm cúm do dầm mưa, tiêu chảy do nước bẩn là chuyện thường gặp. Người có bệnh mạn tính mà hết thuốc giữa lúc bị cô lập là tình huống nguy hiểm thật sự.

Phần 1: thuốc dùng hằng ngày

• Liệt kê mọi loại thuốc người trong nhà đang dùng thường xuyên: huyết áp, tim mạch, tiểu đường, hen, động kinh, tuyến giáp…
• Hỏi bác sĩ về việc lấy thuốc dự trữ đủ một hai tuần trước mùa mưa bão.
• Giữ đơn thuốc, sổ khám bệnh cùng thuốc; chụp ảnh đơn thuốc lưu trên điện thoại.
• Thuốc cần bảo quản lạnh (như insulin): hỏi dược sĩ cách giữ khi mất điện, chuẩn bị hộp giữ nhiệt.
• Kiểm tra hạn dùng định kỳ, dùng thuốc cũ trước.

Phần 2: bộ sơ cứu cơ bản

Cách dùng các vật dụng này trong từng tình huống (cầm máu, rửa vết thương, xử trí bỏng) nên học ở lớp sơ cứu của Hội Chữ thập đỏ hoặc cơ sở y tế.

Phần 3: thuốc không kê đơn thông dụng

Nhiều gia đình có sẵn thuốc hạ sốt, giảm đau thông thường, thuốc bôi ngoài da cho vết côn trùng đốt. Cần nhớ:

• Dùng đúng liều theo hướng dẫn trên bao bì hoặc của dược sĩ, nhất là với trẻ em (liều theo cân nặng).
• Không tự dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Người có bệnh nền, phụ nữ có thai, người cao tuổi hỏi dược sĩ trước khi dùng bất kỳ thuốc nào.
• Ghi lại thuốc đã dùng, giờ dùng để báo cho nhân viên y tế nếu cần đi khám.

Những tình huống phải đi khám, không tự chữa

• Vết thương sâu, chảy máu nhiều, vết thương bẩn do vật nhọn, đinh, kim loại rỉ (có thể cần tiêm phòng uốn ván).
• Vết thương sưng đỏ, nóng, chảy mủ, sốt sau khi lội nước lũ.
• Tiêu chảy kéo dài, nôn nhiều, mất nước ở trẻ nhỏ, người già.
• Sốt cao, đau cơ dữ dội, vàng da sau khi tiếp xúc nước lũ (xem bài về bệnh từ nước bẩn).
• Khó thở, đau ngực, lú lẫn.
• Bị chó, mèo, chuột cắn.

Khi khẩn cấp, gọi 115.

Dụng cụ bảo hộ khi dọn dẹp sau bão lũ

Nhiều chấn thương và nhiễm trùng sau thiên tai xảy ra khi dọn dẹp: dẫm phải đinh, mảnh kính, cứa tay vào tôn, hít bụi nấm mốc. Nên để cùng tủ thuốc một bộ đồ bảo hộ đơn giản: ủng cao su, găng tay dày, khẩu trang, kính bảo hộ. Người có vết thương hở ở chân tay nên băng kín, hạn chế lội nước lũ. Người lớn trong nhà nên kiểm tra lịch tiêm phòng uốn ván của mình; hỏi trạm y tế nếu không nhớ lần tiêm gần nhất. Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn và trước khi ăn là thói quen phòng bệnh đơn giản nhất.

Bảo quản tủ thuốc mùa ẩm

• Hộp nhựa có nắp kín, bỏ thêm gói hút ẩm.
• Đặt chỗ cao, khô, thoáng, tránh nắng; xa tầm tay trẻ em.
• Giữ thuốc trong vỏ hộp gốc có hướng dẫn, hạn dùng.
• Thuốc bị ướt nước lũ, đổi màu, chảy nước, viên bị ẩm thì bỏ, không dùng.
• Kiểm tra lại hai lần mỗi năm cùng lúc với túi khẩn cấp.

Góc nhìn hôm nay: tủ thuốc đi cùng kỹ năng

Một tủ thuốc đầy đủ mà không ai trong nhà biết sơ cứu thì chỉ dùng được một nửa. Hội Chữ thập đỏ Việt Nam và nhiều bệnh viện có lớp sơ cứu cơ bản cho người dân, thường miễn phí hoặc chi phí thấp. Đầu mùa mưa bão là lúc tốt để một người trong nhà đi học, và để cả nhà cùng kiểm tra tủ thuốc.