Ô tô, xe máy bị ngập nước tuyệt đối không được đề máy lại ngay. Nếu nước đã vào cổ hút gió, khi đề nổ, piston nén nước (chất lỏng không nén được) có thể làm cong tay biên, vỡ động cơ, gọi là thuỷ kích, thiệt hại rất lớn. Việc đúng là tắt máy, đẩy xe ra chỗ cao, ngắt cọc ắc quy, chụp ảnh mức nước, gọi cứu hộ hoặc đưa xe tới garage để tháo bugi, xả nước, thay dầu, kiểm tra điện trước khi nổ máy. Nếu có bảo hiểm vật chất, báo công ty bảo hiểm ngay.
Thuỷ kích là gì
Động cơ đốt trong hút không khí vào xi lanh, nén lại rồi đốt cháy nhiên liệu. Nếu nước tràn vào qua cổ hút gió, xi lanh có nước. Không khí nén được, nhưng nước thì gần như không. Khi piston đi lên nén, gặp nước, lực rất lớn dồn ngược vào tay biên, trục khuỷu, có thể làm cong, gãy, thậm chí thủng thân máy. Đây là hư hỏng nặng nhất khi xe ngập, và thường do chính người lái gây ra khi cố đề máy.
Ô tô bị ngập: làm gì
Nếu xe chết máy giữa đường ngập
- Không đề lại.
- Nếu nước đang lên, chảy: rời xe, đi lên chỗ cao trước (an toàn người là trên hết).
- Khi an toàn: bật đèn cảnh báo, gọi cứu hộ kéo xe hoặc nhờ người đẩy xe ra chỗ cao.
Nếu xe bị ngập khi đang đỗ
- Không mở khoá điện, không đề máy.
- Chụp ảnh, quay video mức nước quanh xe, vạch nước trên thân, trong khoang.
- Ngắt cọc âm ắc quy khi an toàn để tránh chập điện.
- Gọi bảo hiểm (nếu có) và cứu hộ để kéo xe tới garage.
Ở garage, thường cần
- Kiểm tra lọc gió, cổ hút có nước không; tháo bugi, quay tay động cơ xả nước trong xi lanh.
- Thay dầu máy, dầu hộp số, dầu phanh nếu bị nhiễm nước.
- Kiểm tra, sấy hệ thống điện, cảm biến, hộp điều khiển, giắc nối.
- Vệ sinh, sấy khô nội thất, thảm, ghế để tránh mốc, mùi.
Mức nước và mức hư hại tham khảo
| Mức nước | Ô tô | Xe máy |
|---|---|---|
| Dưới tâm bánh xe | Thường ít hư hại nếu không đề máy khi đang ngập | Có thể vào ống xả, đáy máy |
| Ngang sàn xe | Nước vào khoang, thảm, dây điện sàn | Nước vào lọc gió, bugi, hệ thống điện |
| Ngang bảng táp lô | Hư hại điện nặng, nhiều linh kiện phải thay | Ngập toàn bộ |
| Ngập nóc | Xe có thể bị coi là tổn thất toàn bộ | Phải đại tu hoặc thay nhiều bộ phận |
Mức hư hại thực tế còn phụ thuộc thời gian ngập, nước mặn hay ngọt (nước mặn ăn mòn nhanh hơn), và có đề máy hay không.
Xe máy bị ngập: làm gì
- Tắt máy, dắt xe ra chỗ cao.
- Không đề, không đạp nổ.
- Nếu biết làm và có dụng cụ: tháo bugi, dốc nghiêng xe hoặc đạp cần khởi động (khi đã tháo bugi) để xả nước khỏi xi lanh; tháo lọc gió, lau khô; xả nước ở ống xả. Nếu không chắc, dắt xe ra tiệm sửa.
- Thay dầu máy nếu dầu có màu trắng đục (lẫn nước).
- Kiểm tra, lau khô hệ thống điện, ắc quy, giắc nối.
- Xe tay ga: kiểm tra bộ truyền động, dây curoa, bộ nồi; nước vào dễ gây trượt, hỏng.
Xe điện bị ngập: không sạc, không bật; mang tới trung tâm bảo hành vì pin và hệ thống điện có nguy cơ chập, cháy.
Bảo hiểm xe và ngập nước
- Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc không chi trả thiệt hại cho chính xe của bạn.
- Bảo hiểm vật chất xe ô tô tự nguyện có thể chi trả thiệt hại do ngập nước, tuỳ điều khoản; nhiều hợp đồng tách riêng hư hỏng động cơ do thuỷ kích thành điều khoản bổ sung, phải mua thêm mới được bồi thường.
- Đọc kỹ hợp đồng: có điều khoản "thuỷ kích" hay "ngập nước" không, có loại trừ khi chủ xe cố đề máy không.
- Báo bảo hiểm sớm, giữ nguyên hiện trường, ảnh, video; không tự sửa trước khi giám định viên xem (trừ khi họ cho phép).
Điều khoản cụ thể khác nhau giữa các công ty; hãy hỏi trực tiếp công ty bảo hiểm của bạn.
Phòng trước: đừng để xe ngập
- Theo dõi bản tin mưa lớn, triều cường; đưa xe lên chỗ cao, tầng cao của bãi đỗ trước khi nước lên.
- Không đỗ xe ở tầng hầm khi có cảnh báo ngập, ở chỗ trũng, dưới cây lớn.
- Không cố đi qua đoạn đường ngập sâu không rõ độ sâu (xem bài Đi lại an toàn khi đường ngập).
- Nhớ độ cao cổ hút gió của xe mình (thường ghi trong sách hướng dẫn hoặc hỏi garage).
Góc nhìn hôm nay: tiếc một chiếc xe, đừng tiếc một cú đề
Sau những trận ngập lớn ở các thành phố, các garage thường kín xe thuỷ kích, và câu chuyện quen thuộc là xe chỉ hư nhẹ nếu không đề, nhưng hỏng nặng vì chủ xe đề thử. Chỉ cần nhớ một câu "ngập thì không đề", cùng với việc đọc kỹ hợp đồng bảo hiểm trước mùa mưa, là đủ tránh được phần lớn thiệt hại.
Câu hỏi thường gặp
Xe bị ngập nước có nên đề máy lại không?
Không. Nếu nước đã vào cổ hút gió, đề máy có thể gây thuỷ kích làm cong tay biên, vỡ động cơ. Hãy tắt máy, đưa xe ra chỗ cao và gọi cứu hộ hoặc garage.
Thuỷ kích là gì?
Là hư hỏng động cơ khi nước vào xi lanh; piston nén nước không nén được, tạo lực rất lớn làm cong, gãy tay biên, trục khuỷu hoặc thủng thân máy.
Bảo hiểm có chi trả xe bị thuỷ kích không?
Tuỳ hợp đồng. Bảo hiểm vật chất xe tự nguyện có thể chi trả ngập nước, nhưng hư hỏng do thuỷ kích thường là điều khoản bổ sung phải mua thêm. Hãy đọc kỹ hoặc hỏi công ty bảo hiểm.
Xe máy chết máy khi đi qua nước ngập thì làm gì?
Tắt máy, dắt xe ra chỗ cao, không đề. Tháo bugi, lọc gió xả nước nếu biết làm, thay dầu nếu dầu đục, hoặc mang ra tiệm sửa.