Tàu cá tránh trú bão: neo đậu, liên lạc và vì sao phải lên bờ

Khi có bão, tàu cá phải theo dõi bản tin và lệnh của bộ đội biên phòng, chính quyền ven biển: nếu ở trong vùng nguy hiểm thì di chuyển ra khỏi vùng nguy hiểm hoặc về nơi tránh trú gần nhất trước khi gió mạnh; khi đã vào khu neo đậu, neo chắc, buộc tàu đúng cách, giữ khoảng cách với tàu khác, và người lên bờ chứ không ở lại trên tàu. Liên lạc thường xuyên qua máy thông tin tầm xa, báo vị trí cho đồn biên phòng, gia đình. Phần lớn thương vong ngư dân trong bão xảy ra khi tàu không kịp vào bờ hoặc người ở lại tàu ở khu neo đậu.

Bản tin bão với ngư dân: đọc phần "vùng nguy hiểm"

Bản tin bão của Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia luôn có phần "vùng nguy hiểm trên biển trong 24 giờ tới" được giới hạn bằng vĩ độ, kinh độ. Ngư dân cần:

• So toạ độ tàu mình với vùng nguy hiểm trên máy định vị.
• Ước tính thời gian di chuyển ra khỏi vùng hoặc về bờ, cộng thêm dự phòng vì sóng gió làm tàu chậm lại.
• Nghe bản tin trên các kênh dành cho tàu thuyền: hệ thống đài thông tin duyên hải, máy thu phát vô tuyến, đài phát thanh.
• Nghe lệnh của bộ đội biên phòng, ban chỉ huy phòng chống thiên tai về cấm biển, kêu gọi tàu vào bờ.

Trước mùa bão

• Kiểm tra máy móc, thân tàu, chân vịt, bánh lái; sửa chỗ rò rỉ.
• Kiểm tra máy thông tin liên lạc tầm xa, thiết bị định vị, thiết bị giám sát hành trình; có nguồn điện dự phòng.
• Đủ áo phao cho mọi thuyền viên, phao tròn, đèn tín hiệu, pháo hiệu.
• Dây neo, neo đủ cỡ, đủ dài; dây buộc dự phòng.
• Đăng ký, thông tin tàu đầy đủ với cơ quan quản lý, để khi cần cứu nạn có thông tin.
• Biết vị trí các khu neo đậu tránh trú bão gần ngư trường mình hay đánh bắt.

Khi đang ở ngoài khơi và có bão

1. Liên lạc ngay với đồn biên phòng, tổ đội sản xuất, gia đình: báo vị trí, kế hoạch di chuyển.
2. Di chuyển ra khỏi vùng nguy hiểm hoặc về khu tránh trú gần nhất theo hướng dẫn, tránh đi vào hướng di chuyển của bão.
3. Đi theo tổ, đội để hỗ trợ nhau.
4. Thu dọn ngư cụ, cố định đồ trên boong, đóng kín cửa hầm.
5. Mọi người mặc áo phao.
6. Giữ liên lạc định kỳ; nếu gặp sự cố, phát tín hiệu cấp cứu, báo toạ độ.

Ở khu neo đậu tránh trú bão

Vì sao không ở lại trên tàu khi đã neo đậu

Nhiều chủ tàu muốn ở lại để chống va, xử lý khi dây neo đứt. Nhưng khi bão mạnh vào khu neo đậu, sóng gió làm tàu va đập, đứt neo, chìm; người trên tàu rất khó thoát. Đã có những cơn bão làm chìm, hư hại nhiều tàu trong khu neo đậu và gây thương vong cho những người ở lại. Các tỉnh ven biển thường kiên quyết yêu cầu ngư dân lên bờ trước khi bão đổ bộ.

Bài học từ bão Linda 1997

Bão Linda tháng 11/1997 đổ bộ vào vùng biển Cà Mau, nơi rất hiếm khi có bão, khiến hàng nghìn tàu cá bị chìm, hư hại và hàng nghìn ngư dân thiệt mạng, mất tích. Nhiều tàu khi đó không có máy thông tin liên lạc, không nhận được bản tin, hoặc ngư dân chủ quan vì vùng biển phía nam "ít khi bão". Thảm hoạ này là động lực lớn để đầu tư hệ thống thông tin liên lạc cho tàu cá, khu neo đậu tránh trú bão và quy trình kêu gọi tàu vào bờ ở các tỉnh phía Nam (xem bài Bão Linda 1997).

Người ở nhà có thể làm gì

• Lưu số điện thoại đồn biên phòng, ban chỉ huy phòng chống thiên tai xã.
• Liên lạc với người thân trên tàu, nhắc theo dõi bản tin, báo vị trí.
• Không lan truyền tin đồn về tàu mất tích khi chưa có xác nhận; báo ngay cho biên phòng khi mất liên lạc với tàu.

Góc nhìn hôm nay: con tàu là tài sản, ngư dân là vốn quý nhất

Ngày nay, tàu cá xa bờ phần lớn đã có máy thông tin tầm xa, thiết bị giám sát hành trình, và các tỉnh ven biển có hệ thống khu neo đậu tránh trú bão. Thiệt hại về người trong bão trên biển đã giảm nhiều so với những năm 1990. Nhưng mỗi mùa bão, vẫn có những tàu chủ quan bám ngư trường, vẫn có người ở lại tàu trong khu neo đậu. Một quyết định vào bờ sớm có thể mất vài chuyến biển, nhưng giữ được cả con người lẫn con tàu.